De wondere wereld der waarden

In de blogpost van 31 augustus - “Ontdek jouw professionele sweet spot” - had ik het over waarden welke ertoe kunnen bijdragen dat je je activiteiten met passie doet. Ik ga in deze post wat dieper in op de wondere wereld der waarden.

Waarden zijn die dingen die voor iemand (of voor een gemeenschap) belangrijk zijn, zaken waar iemand of iets voor staat. Het zijn individuele of collectieve drijfveren.

Alhoewel waarden vertegenwoordigen wat belangrijk is op een bepaald moment in de tijd, in een bepaalde levensfase, blijven sommige waarden belangrijk tijdens je hele leven. Dit zijn je allerbelangrijkste waarden, waar sommige andere waarden dan weer toe bijdragen. Van zodra je deze kernwaarden in kaart hebt, gebeurt er iets magisch: je hebt een sleutel tot een gelukkig leven in handen en dé sleutel tot een vervuld leven. Je kan beslissingen afwegen tegenover je waarden, je kan doelen stellen in functie van je waarden, je kan gebeurtenissen evalueren tegenover je waarden: wanneer is iets of iemand het waard om tijd en energie aan te besteden?

Waarden geven je focus en richting, ze fungeren als je innerlijk kompas.

Eén van mijn kernwaarden is vrijheid. Voor mij betekent dit: los zijn van elke vorm van “handboeien”, van verplichtingen, van opgelegde beperkingen (zowel van buitenaf als door mezelf); de moed hebben om te doen en te laten wat ik wil binnen mijn mogelijkheden en met de middelen die ik heb én dit alles met respect voor mijn omgeving en medemens (een andere van mijn kernwaarden is respect voor anderen en hun anders zijn).

Ik heb nooit onder woorden kunnen brengen waarom ik op zelfstandige basis ben gaan werken. Dit is een louter gevoelsmatige beslissing geweest, waar ik zeer lang heb over gedaan om ze te nemen. Maar nu ik weet dat vrijheid één van mijn kernwaarden is, vallen de stukjes van de puzzel op zijn plaats. Ik wil zelf op elk moment mijn opdrachten kunnen kiezen, mijn opleidingen, hoeveel ik werk, wanneer ik vakantie neem, hoeveel en in welke vorm ik mezelf uitbetaal, in welke omgeving ik werk, met wie, enzovoort. Ik voel me zo vrij als een vogel en dat geeft een ongelooflijk goed gevoel. Als ik deze waarde eerder had (h)erkend, zou het allicht een vlottere beslissing geweest zijn.

Dit brengt me bij het verband tussen emoties (die zich veruitwendigen in een gevoel) en waarden. Wanneer je een emotie voelt, betekent dit dat er iets geraakt is wat je belangrijk vindt, één van je waarden. De kunst zit er in om de vertaalslag te kunnen maken tussen de emotie enerzijds en de waarde anderzijds. Tenminste, als je jezelf toelaat om emoties te voelen en te onderzoeken: wat voel je, waar voel je dat in je lichaam, wat probeert dat gevoel jou te vertellen? Eens je een duidelijk beeld hebt van je waarden, wordt deze stap makkelijker. Je kan verklaren waarom je bepaalde emoties hebt en vervolgens bewust beslissen wat je ermee doet. Zo kan ik me bijvoorbeeld verstikt voelen (een benauwd gevoel op mijn borst) door gebeurtenissen die repetitief op hetzelfde tijdstip plaatsvinden. Ze ontnemen me immers de vrijheid om op dat moment iets anders te doen, indien ik dat zou willen: ik heb dan geen keuze meer. Door die benauwdheid aan te voelen en te interpreteren, kan ik een bewuste keuze maken. Wekelijkse wederkerende vergaderingen op het werk zal ik niet vanzelfsprekend op voorhand allemaal aanvaarden (in het kader van de vrijheid beslis ik liever elke week opnieuw over deelname). Een verjaardagsfeest van een dierbaar persoon zet ik dan weer zonder innerlijke weerstand op de jaarlijkse kalender. In dat laatste geval weegt de waarde graag zien zwaarder door dan vrijheid. Meer nog, ik stel ze bewust in functie van mekaar: ik ben vrij om graag te zien wie ik wil.

Waarom sommige waarden meer vervullen dan andere (en je kan je afvragen of die laatste dan wel “"waarden” zijn), is onder andere omdat je er zelf controle over hebt. Als graag gezien worden één van mijn waarden is, kan ik hemel en aarde verzetten (zelfs ten koste van mezelf) zonder de garantie te krijgen dat ik graag word gezien. Als graag zien daarentegen één van mijn waarden is, heb ik het heft in eigen handen. Dit maakt een wereld van verschil. Net zoals de maatstaven die je gebruikt om te meten in welke mate je waarden vervuld zijn, ook een wereld van verschil kunnen maken. Als je een leven in gevangenschap doorbrengt terwijl je vrijheid hoog in het vaandel draagt, zou je je kunnen focussen op je mate van mentale vrijheid als maatstaf voor vervulling. Het is allerminst evident, maar op die manier draag je bij aan je eigen geluk.

Benieuwd naar welke jouw waarden zijn? Als coach begeleid ik je graag bij deze zoektocht. Als je op ontdekking wil gaan naar je waarden in je professionele context en hoe je deze zou kunnen vervullen in je huidige of een andere job, kan je mogelijk bij mij terecht met loopbaancheques. Voor meer informatie en mijn contactgegevens, kijk onder het menu “Contact”.

Ik hoor graag wat deze post met je doet. Laat gerust hieronder een commentaar achter!